پیشگیری و رفع پوسیدگی دندان

رفع پوسیدگی دندان با توجه به این موضوع که یکی از شایع ترین مشکلات دوران کودکی است. بسیاری از والدین تصور میکنند اگر کودک به خوبی مسواک بزند، دیگر خطری دندان های او را تهدید نمیکند. اما واقعیت این است که برخی از دندان ها، به‌ویژه دندان های آسیاب دائمی، دارای شیارهای عمیق و باریکی هستند که حتی با مسواک نیز به‌طور کامل تمیز نمیشوند.

در چنین شرایطی، فیشور سیلانت (Fissure Sealant) یا شیارپوشی دندان یکی از مؤثرترین روش های پیشگیری از پوسیدگی است. این روش کاملاً بدون درد، بدون تراش دندان، بدون تزریق بی حسی و در مدت زمان کوتاهی انجام میشود و میتواند از دندان های کودک در برابر پوسیدگی محافظت کند. در این مقاله با نحوه انجام فیشور سیلانت، مزایا، بهترین زمان انجام آن و مراقبت های پس از درمان آشنا خواهید شد.

شیارپوشی (فیشور سیلانت) چیست؟

شیارپوشی یا فیشور سیلانت یک لایه نازک از ماده‌ای همرنگ دندان است که روی شیارها و فرورفتگی های سطح جونده دندان های آسیاب قرار میگیرد. این لایه مانند یک پوشش محافظ عمل میکند و مانع ورود:

• باکتری ها
• ذرات غذا
• پلاک های میکروبی

به داخل شیارهای عمیق دندان میشود. در نتیجه احتمال پوسیدگی این دندان ها به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.

چرا دندان های آسیاب بیشتر دچار پوسیدگی میشوند؟

سطح جونده دندان های آسیاب دارای شیارهای طبیعی است. در برخی کودکان این شیارها:

• بسیار باریک هستند.
• عمق زیادی دارند.
• با موهای مسواک به‌خوبی تمیز نمیشوند.

همین موضوع باعث میشود مواد غذایی و باکتری ها در این نواحی باقی بمانند و به‌تدریج پوسیدگی ایجاد شود.

 چگونه شیارپوش از پوسیدگی دندان محافظت میکند؟

پس از قرار گرفتن شیارپوش روی دندان:

• سطح دندان صاف تر میشود.
• تجمع مواد غذایی کاهش مییابد.
• باکتری ها امکان نفوذ به شیارها را پیدا نمیکنند.
• تمیز کردن دندان با مسواک آسان تر میشود.

به همین دلیل احتمال پوسیدگی دندان های آسیاب به شکل قابل توجهی کاهش مییابد.

رفع پوسیدگی دندان با شیارپوشی چگونه انجام میشود؟

یکی از مزیت های مهم این روش، سادگی آن است. مراحل درمان معمولاً شامل موارد زیر است:

۱. تمیز کردن دندان

ابتدا سطح دندان به‌طور کامل تمیز میشود.

۲. آماده سازی سطح دندان

ماده ای مخصوص برای آماده شدن سطح مینای دندان استفاده میشود تا چسبندگی شیارپوش افزایش یابد.

۳. قرار دادن ماده شیارپوش

دندانپزشک ماده سیلانت را داخل شیارهای دندان قرار میدهد.

۴. سفت شدن ماده

با استفاده از نور مخصوص، ماده در مدت چند ثانیه سخت میشود.

کل فرآیند معمولاً تنها چند دقیقه طول میکشد.

آیا رفع پوسیدگی دندان با شیارپوشی درد دارد؟

خیر.این درمان:

• بدون درد است.
• نیازی به تراشیدن دندان ندارد.
• بدون تزریق بی حسی انجام میشود.
• خونریزی ایجاد نمیکند.
• برای بیشتر کودکان تجربه ای راحت و بدون استرس است.

به همین دلیل یکی از محبوب ترین درمان های پیشگیرانه در دندانپزشکی کودکان محسوب میشود. بهترین زمان، زمانی است که دندان آسیاب دائمی تازه رویش پیدا کرده باشد. معمولاً:

• دندان آسیاب اول دائمی در حدود ۶ تا ۷ سالگی
• دندان آسیاب دوم دائمی در حدود ۱۱ تا ۱۳ سالگی
• رویش پیدا میکنند.

در این زمان، شیارپوش بیشترین اثربخشی را خواهد داشت.

مزایای رفع پوسیدگی دندان با شیارپوشی

مهم ترین مزایای این روش عبارت اند از:

• پیشگیری مؤثر از پوسیدگی
• بدون درد
• بدون تزریق بی حسی
• بدون تراش دندان
• انجام سریع
• حفظ ساختار طبیعی دندان
• کاهش نیاز به پر کردن دندان در آینده
• مقرون به صرفه نسبت به درمان پوسیدگی

در صورت مراقبت مناسب، شیارپوش میتواند چندین سال روی دندان باقی بماند. با این حال، دندانپزشک در معاینات دوره ای وضعیت آن را بررسی میکند و در صورت نیاز آن را ترمیم یا جایگزین میکند.

آیا بعد از شیارپوشی نیاز به مراقبت خاصی وجود دارد؟

بله، اگرچه مراقبتها بسیار ساده هستند. کودک باید همچنان:

• روزی دو بار مسواک بزند.
• از نخ دندان استفاده کند.
• مصرف خوراکی های شیرین را محدود کند.
• معاینات منظم دندانپزشکی را انجام دهد.

رفع پوسیدگی دندانها جایگزین رعایت بهداشت دهان نیست، بلکه یک لایه محافظ اضافی است.

سوالات متداول رفع پوسیدگی دندان

• پوسیدگی دندان چیست؟

پوسیدگی دندان تخریب بافت دندان در اثر باکتری ها، پلاک و اسید است که به مرور باعث سوراخ شدن دندان میشود.

• علائم پوسیدگی دندان چیست؟

درد دندان، حساسیت به سردی و گرمی، لکه های تیره یا سفید روی دندان، بوی بد دهان و گیر کردن غذا بین دندانها از علائم شایع هستند.

• آیا پوسیدگی دندان خود به خود خوب میشود؟

خیر، معمولا خود به خود برطرف نمیشود و اگر درمان نشود پیشرفت میکند.

• پوسیدگی دندان چگونه درمان می‌شود؟

بسته به شدت آن، درمان میتواند شامل فلورایدتراپی، پر کردن دندان، عصب کشی یا در موارد شدید کشیدن دندان باشد.

• چگونه میتوان از پوسیدگی دندان جلوگیری کرد؟

با مسواک زدن منظم، نخ دندان، کاهش مصرف شیرینی و مراجعه دوره ای به دندانپزشک میتوان از پوسیدگی پیشگیری کرد.

جمع‌بندی

فیشور سیلانت یکی از ساده ترین، ایمن ترین و مؤثرترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان های آسیاب در کودکان است. این درمان بدون درد، بدون تزریق بی حسی و بدون تراش دندان انجام میشود و با پوشاندن شیارهای عمیق دندان، از تجمع باکتری ها و مواد غذایی جلوگیری میکند.

پیشگیری همیشه ساده تر، کم هزینه تر و کم استرس تر از درمان پوسیدگی است. اگر دندان های آسیاب دائمی فرزندتان به‌تازگی رویش پیدا کرده اند، یک معاینه ساده میتواند مشخص کند که آیا فیشور سیلانت برای او مناسب است یا خیر.

در درمانگاه خیریه حیدریها، خدمات دندانپزشکی کودکان با هدف پیشگیری از پوسیدگی و حفظ سلامت دندان های دائمی ارائه میشود تا کودکان با لبخندی سالم و بدون نگرانی رشد کنند.